دنیای خودرو | مرجع اطلاعات تخصصی خودروها دنیای خودرو | مرجع اطلاعات تخصصی خودروها ، مقایسه خودروها، دیکار، اطلاعات خرید و فروش خودرو، راهنمای استفاده از خودرو، بازار خودرو، همه چیز درباره خودرو
دنیای خودرو : اطلاعات جامع تعویض روغن خودرو
چه عواملی در زمان مناسب تعویض روغن دخیل هستند؟ چه نوع روغنی برای موتور خودروی شما مناسب است؟ وظایف روغن موتور چیست؟ گرانروی چیست؟ در ادامه با ما باشید تا به پاسخ همه سوالهایتان در مورد روغن برسید و به اطلاعات جامع تعویض روغن خودرو دست یابید!
وظايف روغن موتور:
- كاهش اصطكاك قطعات متحرك موتور
- كاهش سايش قطعات موتور
- خنك نمودن قطعات داخلي موتور
- تميز نگهداشتن قطعات داخل موتور از دوده و تركيبات حاصل از تجزيه روغن و رسوبات بين قطعات
- آب‌بندي كامل بين سيلندر و پيستون
- محافظت قطعات موتور در مقابل خوردگي
- كاركرد بهينه قطعات متحرك موتور در دماهاي مختلف
دلایل تعویض روغن موتور چیست؟
اطلاعات جامع تعویض روغن خودرو : همان‌طور که با گردش خون در بدن و انجام عملیات خون‌رسانی در بدن، خون آلوه میشود، روغن موتور هم با گردش در موتور، با مواد مختلفی که در عملیات احتراق تولید میشود ، آلوده شده و لذا مواد افزودنی روغن موتور به نوعی مصرف، اکسید و تجزیه میشود. در این بین با انجام عمل پاک‌کنندگی، معلق‌سازی و جذب سایر مواد، رنگ طبیعی روغن موتور تغییر و به نوعی تیره میشود و بایستی متناسب با کارکرد اعلام شده روغن موتور توسط شرکت سازنده آن‌را تعویض نمود. در شهرهایی که حجم ترافیک در آنها بالاست توصیه شده است در کیلومتر کمتری از کارکرد توصیه شده، روغن موتور را تعویض نمود.
آيا سياه شدن روغن موتور نشان‌دهنده زمان مناسب تعويض روغن است؟
عوامل موثر در مدت زمان كاركرد و تعويض روغن موتور:
- شرايط كاري موتور: مانند رانندگي با سرعت بالا، رانندگي با بار بيش از حد استاندارد در جاده‌هايي با شيب زياد، در جا كاركردن زياد موتور در ترافيك‌هاي سنگين، رانندگي با سرعت بالا در هواي سرد قبل از گرم شدن روغن موتور، خاموش روشن نمودن موتور به دفعات زياد در هواي سرد و رانندگي در جاده‌هاي خاكي و گرد و غبار به مدت طولاني سبب میشود که روغن موتور زودتر از موعد تعیین‌شده تعویض گردد.
- كيفيت احتراق موتور: فرایندهایی از قبیل روغن‌سوزی در موتور و وارد شدن دوده زیادتر به موتور سبب خرابی روغن موتور میشود لذا روغن موتور زودتر بایستی تعویض شود.
- كيفيت روغن موتور و سوخت مصرفي
- كيفيت فيلترهاي هوا و روغن و تعويض به‌موقع آنها
نوع و كيفيت سوخت مصرفي چه تاثيري در تعويض روغن دارد؟
آيا نوع روغن در مدت زمان تعويض آن موثر مي‌باشد؟
انتخاب روغن مناسب، تضمين‌كننده عمر طولاني و راندمان بالاي موتور:
اطلاعات جامع تعویض روغن خودرو : براي انتخاب يك روغن موتور خوب، عوامل و پارامترهاي مختلفي بايد مدنظر قرار گيرد. يك روغن موتور مرغوب داراي گرانروي مناسب و ضريب اصطكاك بسيار پايين بوده و توانايي روان‌كاري بخش‌هاي مختلف و قطعات متحرك موتور را داراست. ضمنا روغن موتور علاوه بر سازگاري با تركيبات پليمري موجود بايد داراي اثرات بازدارندگي خوبي در مقابل زنگ زدگي، خوردگي، اكسيداسيون و سايش باشد.
پايه گرانروي روغن:
اطلاعات جامع تعویض روغن خودرو : ويسكوزيته يا گرانروي، مقاوت سيال در مقابل جاري شدن است. به عبارت دیگر میزان مقاومت مولکول‌های یک سیال در برابر فشار جاری شدن، به ویسکوزیته معروف است.
از لحاظ گرانروي، روغن به دو بخش تقسيم مي‌شود:
- روغن‌هاي تك‌درجه‌اي (Mono Grade)
- روغن‌هاي چنددرجه‌اي يا چهار فصل (Multi Grade)
امروزه استفاده از روغن‌هاي تك‌درجه‌اي مانند 30 يا 40، در موتورها توصيه نمي‌شود و روغن‌هاي چنددرجه‌اي (چهار فصل)، كاربرد بيشتري دارند. اين روغن‌ها مطابق طبقه بندي SAE (انجمن مهندسي خودرو)، به صورت زير تعريف مي‌شوند:
20W50 , 10 W 40 : عدد قبل از W نشان‌دهنده گرانروي روغن موتور در دماي پايين بوده و هرچه اين عدد كمتر باشد، قابليت استفاده در دماي پايين‌تر را دارا است. عدد بعد از W، نشان‌دهنده گرانروي در دماي بالا بوده و هرچه اين عدد بزرگتر باشد، روغن در دماي بالاتر چسنده‌تر و سفت‌تر خواهد بود.
مهم‌ترين و با اهميت‌ترين خاصيت روغن، حضور آن ازلحظه استارت تا خاموش شدن موتور به صورت بي‌وقفه است؛ به نحوي كه با تمامي قطعات متحرك و ثابت در تماس باشد، لذا ويسكوزيته روغن بايستي به‌گونه‌اي انتخاب شود كه بهترين حالت روان‌كاري را در كمترين زمان ممكن سازد. ضمن اين‌كه خودرو در حالت سرد به راحتي استارت خورده و بدين ترتيب عمر باتري و استارت طولاني‌تر شود.
مشخصات کیفی روغن:
اطلاعات جامع تعویض روغن خودرو : انستيتو نفتي آمريكا API براي طبقه‌بندي روغن‌ها برچسب كيفيت و فناوري ساخت آنها، كدبندي خاصي ابداع نموده است:
- حرف اول: معرف نوع موتور محل مصرف (حرف C براي خودروهاي ديزلي و حرف S براي براي خودروهاي بنزيني)
- حرف دوم: نشان‌دهنده سطح كيفيت روغن خواهد بود. به اين مفهوم كه حرف A پايين‌ترين سطح كارايي را نشان مي‌دهد و با بالا رفتن حروف؛ سطح كارايي نيز افزايش خواهد يافت. مانند SG , SJ , SL , SM ,… سطوح كارايي بالاتر، نشان از ميزان افزودني‌هاي بيشتر در روغن بوده و در تست آزمايشگاهي و عملكردي، شرايط حادتري را تحمل مي‌كنند. افزودني‌هاي مختلف، مقاومت روغن را براي شرايط سخت حرارتي و فشار زياد موتور بهينه مي‌كنند.
روغن‌هاي توصيه شده توسط شركت‌هاي سازنده خودرو داراي خواص لازم بوده و نبايستي افزودني‌هاي متفرقه موجود در بازار را به آن اضافه نمود، زيرا موجب اختلال در عملكرد و خواصي كه از ابتدا در روغن وجود دارد مي‌شوند.
نكات بسیار مهم در تعویض روغن موتور:
- سياه نشدن روغن در حين كاركرد نشانه مرغوبيت آن نيست بلكه به اين معناست كه روغن قابليت جذب ذرات اسيدي و ناخالصي را نداشته است.
- از تركيب چند روغن با يكديگر و مصرف هم‌زمان آنها در موتور خودداري نماييد.
- روغن موتورها با سطح کیفیت (API) پایین‌تر به هیچ وجه نباید برای موتورهای با تکنولوژی بالاتر استفاده شود.
- برای استفاده از روغن‌های با سطح کیفیت (API) بالاتر نیز برای خودروهای قدیمی بایستی احتیاط کرد و به دفترچه راهنمای خودرو مراجعه کنیم.
- توصیه اغلب سازندگان خودرو در مورد زمان و کیلومتر تعویض روغن موتور در خودروهای بنزینی با تکنولوژی روز دنیا هر 12000کیلومتر یا هر 1 سال یک‌بار می‌باشد. البته شرایط ذکر شده در مورد کارکرد خودرو در حالت ایده آل می‌باشد!
- توجه کنید که زمان تعویض روغن موتور به مسافت طی شده خودرو و مدت زمان ماندن روغن در داخل کار‌تل موتور بستگی دارد زیرا تغییرات خواص روغن موتور هم بستگی به مقدار کارکرد موتور دارد و هم بستگی به مدت زمانی که روغن در موتور بوده است. موارد استثنایی مثلا استارت زدن زیاد در هوای سرد یا حرکت زیاد در مسیرهای پر ترافیک، مدت زمان تعویض روغن موتور و فیلتر روغن را جلو می‌اندازد.
- توصیه شرکتهای نفتی در مورد زمان تعویض روغن جهت محافظت بیشتر موتور خودرو ۳ تا ۶ ماه، بدون هیچ کارکردی و حداکثر 6500 کیلومتر درهر شرایط کارکرد می‌باشد.
- از روغن‌های موتور استاندارد خودرور خود استفاده کنید.
- بهتر است هر وقت که روغن موتور را عوض می‌کنید فیلتر روغن را هم تعویض کنید.
- روغن موتور نباید از علامت‌های روی گیج (گژ) بالاتر و یا پایین‌تر باشد. زیادی روغن موتور باعث افزایش مصرف بنزین شده و علاوه بر تشکیل لایه رسوب کربنی به شمع‌های موتور آسیب می‌زند.
- در شرایط کارکرد سخت، مثل طی مسافت‌های کوتاه، در جا کار کردن زیاد، ترافیک و یا حرکت در محیط‌های با گرد و غبار زیاد، شرایط آب و هوایی نامناسب (مناطق سرد سیر یا مناطق گرم سیر)، روغن موتور را زودتر و در هر 5000 کیلومتر تعویض نمایید.
- افزایش کیلومتر تعویض موجب افزایش صدمات ناشی از تجمع رسوبات به صورت لجن به موتور خودرو و کاهش کارایی و آلودگی بیشتر محیط زیست می‌گردد.
- می‌توان قبل از تعویض روغن با آزمایش کیفی زمان تعویض را مشخص نمود ولی سنجش کیفیت و میزان نا‌خالصی‌های روغن دارای هزینه بالایی است. سنجش یک نمونه معمولی روغن ۱۲ الی ۲۰ دلار هزینه در بر دارد که تقریبا «معادل هزینه تعویض روغن می‌باشد در حالی که تعویض روغن به ازای هر 6500 کیلومتر بدون هیچ‌گونه نگرانی می‌تواند از نظر هزینه به صرف باشد.
- جهت تخلیه روغن موتور استفاده از دستگاه‌های مکش روغن از بالا توصیه نمی‌شود. به دلیل تجمع رسوبات، لجن‌ها و سایر آلاینده‌ها در کف کار‌تل، بهتر است که تخلیه روغن موتور از محل پیچ زیر کار‌تل باشد.
- توصیه میشود جز در موراد لزوم اقدام به شستشوی موتور خودرو نمایید. اگر قرار شد به هر دلیلی موتور شویی انجام دهید اولا نکته های مهم موتروشویی خودرو را مد نظر قرار دهید. ثانیا به شدت مراقب باشید چون در هنگام شستشوی موتور خودرو مقداری روغن و چربی شسته شده و به زمین می‌ریزد که شدیدا باعث آلودگی محیط زیست می‌گردد!
- روغن سوخته، روغن ترمز، ضد یخ، و باتری خراب برای محیط زیست به شدت زیان آور است لذا از دور ریختن آنها در محیط زیست خودداری نموده و یا آنها را به عنوان زباله‌های زیان آور تحویل مامورین بازیافت دهید.
